Likoshan & Çirez

28 shkurt – 1 mars 1998

24 civilë shqiptarë të vrarë (16–30 sipas burimeve)

Ndër rastet e para të mëdha (shkurt–mars 1998) në Drenicë, shpesh përmenden si “fillimi i valës së masakrave” në luftë. Më 27/28 shkurt 1998 raportohet një pritë/konfrontim ndaj policisë serbe afër fshatit (HRW e përmend si shkak të operacionit të mëvonshëm). Më 28 shkurt – 1 mars 1998 forcat e sigurisë serbe ndërmarrin operacion të madh në dy fshatrat fqinjë, me mjete të blinduara dhe helikopterë. Sipas HRW dhe burimeve të tjera, forcat përdorën forcë të papërzgjedhur kundër civilëve; helikopterët dhe mjetet e blinduara spërshtatën çatitë me zjarr para se policia të hynte në këmbë. Gjatë operacionit u vranë civilë shqiptarë, duke përfshirë gra shtatzëna dhe anëtarë të familjeve (p.sh. familja Ahmeti, familja Sejdiu). Këto vrasje u panë si pjesë e modelit të përdorimit të forcës kundër popullsisë civile në Drenicë.

Burim: Human Rights Watch

Prekaz

5–7 mars 1998

Më shumë se 58 viktima (Adem Jashari, Hamëz Jashari dhe familja Jashari)

Sulmi i policisë serbe (MUP) dhe Njësisë Speciale Kundër-Terroriste (CAJ) kundër kompleksit të familjes Jashari në Prekaz, Komuna e Skënderajit, Drenicë. Pas ngjarjeve të Likoshan & Çirez (28 shkurt), Adem Jashari vendosi të qëndrojë dhe të rezistojë. Më 5 mars, pas një sulmi të UÇK-së ndaj konvojit policor, forcat serbe (~5.000) rrethuan kompleksin. Dhjetëra civilë u dorëzuan dhe u shpërndanë; Adem, Hamëzi dhe shumica e familjes refuzuan. Policia filloi sulmin—në dhunën pasuese u vranë më shumë se 60 persona, përfshirë komandantin e UÇK-së Adem Jasharin dhe vëllain e tij Hamëz Jasharin. E vetmja e mbijetuar: Besarta Jashari (vajza e Hamëzit). Amnesty International: “Të gjitha provat sugjerojnë se sulmi nuk kishte për qëllim kapjen e shqiptarëve të armatosur, por eliminimin e të dyshuarve dhe familjeve të tyre.” Shtëpitë e tjera të Jasharëve dhe kompleksi i familjes Lushtaku u sulmuan gjithashtu. Trupat u varrosën në varr masiv; 42 u identifikuan në Prekazin e Ulët, 6 në Llaushë. Ngjarja çoi në reagim ndërkombëtar, rritje të popullaritetit të UÇK-së dhe fillimin e Luftës së Kosovës.

Burim: Wikipedia

Lubeniq (dhe Zahaq, Qyshk, Pavlan)

25 maj 1998; 1 dhe 7 prill 1999

118 civilë shqiptarë të vrarë në të katër fshatrat (59 vetëm më 1 prill 1999 në Lubeniq)

Fshati Lubeniq ndodhet 7 km nga Peja, në jug drejt Deçanit. Gjatë 1998–1999 ndodhën 3 masakra në Lubeniq: 25 maj 1998, 1 prill 1999 dhe 7 prill 1999. Më e madhja—1 prill 1999—ndodhi kur forcat paramilitare serbe, në orën 07:00, hynë dhunshëm në fshat, nxorën banorët nga shtëpitë dhe i grumbulluan në shesh. Meshkunjtë u ndanë; gra, fëmijët dhe të moshuarit u detyruan të niseshin për Shqipëri. U vranë 59 persona; 11 shtëpi u dogjën. Trupat u gjetën në fshat, në varrezat e Pejës dhe në varrin masiv të Batajnicës afër Beogradit. Mbi 10 banorë mbeten të zhdukur, duke përfshirë 3 të mitur (18 muaj–17 vjeç) dhe një grua shtatzënë. Masakrat përfshijnë edhe Zahaq, Qyshk dhe Pavlan. 11 ish-anëtarë të njësisë “177” (komandant Dragan Zukanovic) janë në gjyq në Serbi për këto krime.

Burim: Wikipedia

Abri e Epërme (Gornje Obrinje)

26 shtator 1998

35 civilë shqiptarë të vrarë (21 nga familja Deliaj, 13 në Golubovc)

Masakra në pyll jashtë fshatit Abri e Epërme nga Policia e Posaçme serbe. Më 25 shtator, një mjet policie u shpërthy në rrugë midis Likoc dhe Abri e Epërme—5 të vdekur. Si hakmarrje, më 26 shtator policia vrani 21 civilë nga familja Deliaj (9 gra, 5 fëmijë), të ekzekutuar në pyllin afër. Po atë ditë, 14 burra u zgjodhën rastësisht disa km larg; 13 u ekzekutuan në Golubovc. Sipas HRW, midis viktimave ishin gra dhe fëmijë. Më 27 shtator, HRW dhe gazetarët dokumentuan masakrën; lajmet çuan në presion ndërkombëtar dhe rezolutën e Këshillit të Sigurimit të OKB-së më 24 tetor 1998. Asnjë i dënuar.

Burim: Wikipedia

Golubovc (Malishevë)

26 shtator 1998

30 civilë shqiptarë të vrarë

Forcat serbe vranë në mënyrën më mizore 30 civilë shqiptarë, kryesisht nga fshatrat Plloqicë dhe Golubovc të Komunës së Malishevës. Viktimat ishin të të gjitha moshave dhe u vranë vetëm sepse ishin shqiptarë. Masakra ndodhi gjatë armëpushimit në luftë—pushtuesit serb treguan fashizmin e tyre. Përshkruar si barbari dhe gjenocid, pjesë e gjenocidit serb mbi popullsinë civile. Qëllimi ishte frikësimi i popullatës, por asnjëherë nuk arritën ta ndalnin mbështetjen për UÇK-në. Pas dekadash, asnjë nuk është dënuar për këto vrasje.

Burim: Radio Kosova e Lirë

Reçak

15 janar 1999

45 shqiptarë të vrarë (44 burra, 1 grua)

Masakra u organizua dhe u krye nga forcat policore, ushtarake dhe paraushtarake serbe (planifikuar në Beograd). Më 15 janar, në orët e hershme, fshati u rrethua; rreth orës 6:30 filluan granatimet me artileri nga Pishat, Gështenjat, Rrasa e Çallakut dhe Çesta. Pas granatimeve, forcat hynë në fshat dhe filluan bastisjet. Banush Kamberi u arrestua, u maltretua dhe u ekzekutua; kokën ia këputën (nuk u gjet). Drama më e tmerrshme në shtëpinë e Sadik Osmanit—rreth 30 gra me fëmijë në bodrum, rreth 30 burra në ahur. Policia i nxori burrat, i rrahu mizorisht, pastaj i çoi në “Gropën e Bebushit” dhe me rafale automatiku ekzekutoi 24 burra. 5 mbijetuan. William Walker, ambasadori i OSCE-së, vizitoi një ditë më vonë dhe deklaroi: “Nga ajo që pashë nuk ngurroj të përshkruaj ndodhjen si masakër dhe krim kundër njerëzimit.” Serbia refuzon ta ketë kryer. Lajmi hapi rrugën bombardimeve të NATO-s.

Burim: Wikipedia

Krusha e Madhe (Velika Kruša)

25 mars 1999 (1 ditë pas fillimit të bombardimeve të NATO-s)

241 civilë shqiptarë të vrarë (ICTY: ~105 burra dhe djem vetëm më 25 mars)

Fshat afër Rahovecit, rreth 90 km në jug të Prishtinës. Më 23 mars, Komanda e Përbashkët për Kosovën dhe Metohinë nxori urdhër për asgjësimin e terroristëve shqiptarë në zonën e Rahovecit, Suharekës dhe Krushës së Madhe. Më 24 mars, ushtria dhe policia rrethuan Krushën e Madhe dhe Krushën e Vogël, granatuan, filluan djegien dhe plaçkitjen e shtëpive, hoqën veturat—fshatarët u fshehën në bodrume. Më 25 mars, njësi speciale e policisë veçoi burrat dhe djemtë dhe i vrau; gratë dhe fëmijët u larguan me forcë. ICTY: policia i detyroi burrat të ecnin drejt një shtëpie të pabanuar; kur u mblodhën brenda, hapi zjarr; pastaj grumbulloi sanë mbi trupat dhe i vuri zjarrin. Rreth 28 mars: 47 burra të tjerë u kapën, 23 u vranë kur ecnin. Forcat jugosllave vranë 241 civilë shqiptarë. Viktimat u zbuluan në tetë varre masive; më e madhja 58 trupa. Policia fshehu krimet duke hedhur trupa në lumin afër. McNeil (ekspert britanik): fytyra të mbuluara, trupa të mutiluar—hundët dhe veshët mungonin, trauma rreth zgavrave të syve. Kishte edhe fëmijë midis trupave. Rreth 60 persona nga fshati mbeten të zhdukur.

Burim: Wikipedia

Krusha e Vogël (Mala Kruša)

25 mars 1999

Pjesë e sulmit të përbashkët me Krushën e Madhe

Fshat rreth 1 km nga Krusha e Madhe. Sulmuar njëkohësisht më 25 mars 1999 nga forcat serbe. Banorët u strehuan në pyll dhe vëzhguan djegien dhe plaçkitjen e shtëpive të tyre.

Suharekë (Suva Reka) / Therandë

26 mars 1999

48 viktima (46 nga familja Berisha; 14 nën 15 vjeç)

E njohur edhe si Masakra e Therandës. Policia dhe MUP-i serb vranë 48 civilë shqiptarë në Therandë. Familja Berisha ishte në shënjestër sepse kishin dhënë me qira një shtëpi për vëzhguesit e OSCE-së, të cilët u tërhoqën kur filluan bombardimet e NATO-s. Viktimat u mbyllën brenda një picerie; dy granata dore u hodhën brenda. Policia dyshohet se ka qëlluar këdo që ende kishte shenja jete para se të nxirrte trupat. Një grua dhe dy fëmijë mbijetuan—Shyhrete Berisha u shpëtua duke u hedhur nga kamioni që po transportonte kufomat për në Serbi. Trupat u transportuan në Serbi dhe u varrosën në varrin masiv të Batajnicës afër Beogradit. Tetë policë u akuzuan; më shumë se 100 dëshmitarë u dëgjuan.

Burim: Wikipedia

Masakra e Bellacërkës (Bela Crkva)

24–25 mars 1999

62 banorë të vrarë

12 orë pas fillimit të bombardimeve të NATO-s, forcat jugosllave erdhën në zonën e Bellacërkës, granatuan dhe vunë zjarri fshatit. Banorët u larguan drejt bregut të lumit; disa u fshehën nën një ura. Forcat i ndanë në dy grupe—meshkuj dhe gra (meshkuj përfshinë djemtë 12+ vjeç). Meshkujt u zhveshën; paratë, sende me vlerë dhe dokumentet u morën; pastaj u ekzekutuan. Edhe disa gra u vranë. Viktima më e re 4 vjeçare. Robin Cook (ministri britanik): “Këta fëmijë nuk mund të jenë rrezik për askënd, por forcat serbe e panë çdo shqiptar, çfarëdo moshe, si armik.” HRW: vrasje të ngjashme në Mala Kruša, Celina dhe Piranë; dëshmitarë të rrallë për shkak të natyrës sistematike të vrasjeve.

Burim: Wikipedia

Izbicë

28 mars 1999 (rreth orës 12:00)

147 viktima (146–166 sipas intervistave me varrosësit)

Komuna e Skënderajt. Natën e 27 marsit, 50 ushtarë, policë dhe paraushtarakë jugosllavë hynë në fshat (unforma të errëta, thika të mëdha). Më 28 mars, mijëra banorë u mblodhën në fushën e Izbicës—shumica gra, fëmijë dhe pleq; rreth 150 burra. Forcat i kërcënuan me vrasje dhe u kërkuan para (1000 DM për familjen, 100 DM për traktorin). Pasi morën paratë, i ndanë burrat nga gratë dhe fëmijët. Gratë dhe fëmijët u dërguan në Shqipëri; burrat u ekzekutuan me automatikë. U vranë edhe disa gra dhe pleq. Dëshmitarët: serbët u kthyen në qershor për të gërmuar trupat; ICTY hetoi në korrik—142 varre të raportuara, por trupa nuk u gjetën. Izbicë ndër 43 lokacione të identifikuara nga NATO si vende të mundshme të varrezave masive. U citua në aktakuzën kundër Miloseviçit.

Burim: Wikipedia

Studime (Vushtrri)

2–3 maj 1999

98–105 civilë të vrarë (120 sipas hetuesit të Hagës)

Vrasje masive e refugjatëve kosovarë midis fshatrave Studime e Epërme dhe Studime e Poshtme, pranë Vushtrrisë. Një kolonë me rreth 1000 refugjatë udhëtonte në 100 traktorë drejt Vushtrrisë lindore. Forcat ushtarake dhe paraushtarake i ndalën automjetet; më 2–3 maj u vranë qindra civilë. Hetuesi i Hagës: rreth 120 civilë u vranë më 2 maj nga forcat serbe dhe u varrosën pranë një zone të konsideruar si varreza masive në lindje të Vushtrrisë. Pas luftës, grupet mjeko-ligjore të Tribunalit zbuluan 98 kufoma në Studime. Çështja u ngrit në procesin kundër gjeneralit serb Vlastimir Gjorgjeviq—padia përmban vrasjen e 105 kosovarëve. Gjorgjeviq u dënua me 27 vite burg.

Burim: Wikipedia

Llashticë (Gjilan)

13 prill 1999

26 civilë shqiptarë të vrarë

Ditë e vështirë dhe e papërshkrueshme—ofenzivë e tmerrshme e forcave militare dhe paramilitare serbe. U vranë dhe u masakruan 26 bashkëfshatarë (përfshirë Ali Selimin dhe nxënësin 11-vjeçar Lulzim Musliu). Torturuan shumë njerëz, dëbuan të gjithë dhe dogjën shtëpitë. Midis viktimave: pleq, plaka dhe fëmijë. Emrush Selimi (i mbijetuar): “Llashtica për Anamoravë është sikur Reçaku”.

Burim: Ekonomia Online

Poklek (Drenas)

17 prill 1999

53 civilë të vrarë (24 fëmijë), 6 të lënduar

Njësi paraushtarake dhe policore serbe hynë në oborrin e Sinan Muqollit rreth orës 16:00. Në një dhomë 57 civilë—kryesisht gra dhe fëmijë—u qëlluan, u hodhën granata; 51 u vranë brenda, dy u ekzekutuan jashtë (pronari Sinani dhe mysafiri Ymeri). Mes viktimave: 24 fëmijë (dy foshnje 4 dhe 10 muajsh). Gjashtë të mbijetuar shpëtuan; përdhunuesit u kthyen dhe dogjën trupat me benzinë për të shkatërruar provat. Shtëpia është tani muze.

Burim: Wikipedia

Rrezallë (Skenderaj)

3–5 prill 1999

41 civilë të vrarë në një vend (gjithsej 94 në fshat dhe rrethina)

Më 5 prill serbët rrethuan shtëpitë dhe vranë 41 civilë shqiptarë në kodrën e lartë. Mes viktimave: 80 banorë të Rrezallës, 14 mysafirë; 9 gra (një ende e zhdukur), 85 burra (dy ende të zhdukur); më i riu rreth 6 vjeç. Dëshmitarë: Misin Deliu dhe Ismet Rukolli. 36 viktima u rrëmbyen dhe u zhvendosën trupat në Serbi (Rudnicë, Kizhevak). Kryer nga Brigada e Motorizuar 37 dhe njësitet tjera serbe.

Burim: IKKL

Mejë (Reka e Keqe, Gjakovë)

27–28 prill 1999

377 civilë të vrarë (376 shqiptarë, 1 rom; 4 gra, përfshirë Klaudia Malaj 15 vjeçe)

Masakra më e madhe e luftës. Burrat u ndanë nga kolonat e refugjatëve në pikën e kontrollit; familjet u urdhëruan të vazhdojnë për në Shqipëri. Burra dhe djem (14–60 vjeç) u ekzekutuan pranë rrugës. Trupat u transportuan në Serbi (Batajnicë) ose u dogjën. 345 u identifikuan dhe u kthyen; 32 ende të zhdukur. Kryer nga policia serbe dhe forcat jugosllave—operacioni “Reka”.

Burim: Wikipedia

Dubravë (Burgu i Dubravës, Istog)

19–24 maj 1999

Të paktën 99 të burgosur shqiptarë të vrarë (19–23 nga bombardimet NATO; 78–82 ekzekutuar); ~200 të plagosur

Burgu më i madh në Kosovë, afër Istogut. NATO bombardoi më 19 dhe 21 maj (pretendoi kazermë ushtarake). Më 22 maj, forcat serbe rreshtuan rreth 1.000 të burgosur në oborr dhe qëlluan mbi ta me snajperë, mitralozë dhe granata nga muret dhe kullat, duke vrarë të paktën 70. Në 24 orët e ardhshme rojet, policia speciale dhe paramilitarët sulmuan të burgosurit që fshiheshin në bodrumet dhe kanalizimet—të paktën 12 të tjerë u vranë. Dëshmitarët për ICTY: “Ace” dha urdhër për gjuajtje; trupat u transportuan në Serbi. 97 trupa u zhvarrosën afër burgut. Kryer nga policia serbe dhe ushtria jugosllave.

Burim: Wikipedia